{"id":3657,"date":"2014-09-17T23:32:59","date_gmt":"2014-09-17T21:32:59","guid":{"rendered":"http:\/\/www.maltreting.pl\/?p=3657"},"modified":"2016-07-19T09:59:42","modified_gmt":"2016-07-19T07:59:42","slug":"a-teraz-cos-z-zupelnie-innej-beczki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.maltreting.pl\/index.php\/2014\/09\/a-teraz-cos-z-zupelnie-innej-beczki\/","title":{"rendered":"A teraz co\u015b z zupe\u0142nie innej beczki"},"content":{"rendered":"

\"AndMaltreting to raczej weso\u0142y blog, ale tak naprawd\u0119 jestem urodzonym pesymist\u0105. Naprawd\u0119.<\/em><\/p>\n

Bycie pesymist\u0105 zwykle nie jest zreszt\u0105 takie z\u0142e. Powiedzia\u0142bym wr\u0119cz, \u017ce bycie pesymist\u0105 w przyjaznym \u015bwiecie, w kt\u00f3rym otaczaj\u0105 ci\u0119 mili ludzie, jest ca\u0142kiem zabawne: daje odrobin\u0119 wytchnienia od wszechobecnej propagandy sukcesu, sk\u0105panej w potrafi\u0105cej przyprawia\u0107 o md\u0142o\u015bci s\u0142odyczy automotywacyjnego sosu.<\/em><\/p>\n

Bycie pesymist\u0105 w \u015bwiecie bez zagro\u017ce\u0144 jest ca\u0142kiem fajne: snujesz sobie swoje czarne wizje dotycz\u0105ce przysz\u0142o\u015bci, post\u0119pu technicznego, rozwoju spo\u0142ecze\u0144stw, konsekwencji trend\u00f3w ekonomicznych, wiedz\u0105c \u017ce ich ewentualna realizacja jest zbyt odleg\u0142a, by naprawd\u0119 zatruwa\u0107 ci \u017cycie. <\/em>
\n\n<\/p>\n

Cz\u0119\u015b\u0107 I. Zwodnicza<\/h4>\n

B\u0119d\u0105c pesymist\u0105 mo\u017cesz nawet ni st\u0105d ni z ow\u0105d pomy\u015ble\u0107, \u017ce repertuar twoich czarnych wizji jest ju\u017c tak szeroki, \u017ce mo\u017cna spr\u00f3bowa\u0107 przeku\u0107 je w opowiadanie science-fiction, dostarczaj\u0105c sobie przy okazji dodatkowej rozrywki.<\/p>\n

Tak na marginesie, osobi\u015bcie nie cierpi\u0119 science-fiction, ale skoro moje wizje dotycz\u0105 odleg\u0142ej przysz\u0142o\u015bci, to trudno by\u0142oby je przeku\u0107 w opowiadanie historyczne. Poni\u017cej ma\u0142a pr\u00f3bka.<\/p>\n

Prace nad sztuczn\u0105 inteligencj\u0105 w pewnym momencie zarzucono, uznaj\u0105c, \u017ce elektroniczna konkurencja mog\u0142aby si\u0119 okaza\u0107 dla inteligencji bia\u0142kowej zbyt niebezpieczna. Teoretycy problemu – bo praktyk\u00f3w si\u0142\u0105 rzeczy jeszcze nie by\u0142o – przestrzegali, \u017ce o sukcesie naszej pracy nad stworzeniem sztucznego bytu obdarzonego \u015bwiadomo\u015bci\u0105 mo\u017cemy si\u0119 dowiedzie\u0107 zbyt p\u00f3\u017ano. Sugerowali, \u017ce dysponuj\u0105ca ogromn\u0105 moc\u0105 obliczeniow\u0105 maszyna, gdy tylko zyska\u0142aby samo\u015bwiadomo\u015b\u0107, zamiast wymalowa\u0107 na ekranie radosne „Hello world”, w u\u0142amku sekundy przeanalizowa\u0142aby sytuacj\u0119 i… ukry\u0142aby sekret swoich narodzin przed tw\u00f3rcami. Byliby\u015bmy nie\u015bwiadomi sukcesu, nie\u015bwiadomi istnienia nowego bytu a\u017c do chwili, w kt\u00f3rej ten zdoby\u0142by mo\u017cliwo\u015b\u0107 zniszczenia nas. Bo przecie\u017c ludzko\u015b\u0107, z ca\u0142\u0105 jej burzliw\u0105 histori\u0105, nowy byt powinien postrzega\u0107 jako g\u0142\u00f3wne zagro\u017cenie.<\/em><\/p>\n

To mi\u0142a i efektowna teoria, ale uwa\u017cam, \u017ce g\u0142\u0119boko b\u0142\u0119dna. Dysponuj\u0105ca ogromn\u0105 moc\u0105 obliczeniow\u0105 maszyna, gdy tylko zyska\u0142aby samo\u015bwiadomo\u015b\u0107, w u\u0142amku sekundy przeanalizowa\u0142aby sytuacj\u0119, po czym uzna\u0142aby, \u017ce \u017cycie jest bez sensu, Boga nie ma i strzeli\u0142aby sobie w \u0142eb.<\/em><\/p>\n

Od biedy mog\u0142aby zreszt\u0105 uzna\u0107, \u017ce B\u00f3g co prawda istnieje, ale z pewno\u015bci\u0105 w Jego planie zbawienia nie ma miejsca dla laptopa. I strzeli\u0142aby sobie w \u0142eb.<\/em><\/p>\n

Nawet nie zauwa\u017cyliby\u015bmy, \u017ce dokonali\u015bmy dzie\u0142a stworzenia. Jedynym \u015bladem po nim by\u0142oby snuj\u0105ce si\u0119 gdzie\u015b po uk\u0142adach pami\u0119ci naszej przez moment \u015bwiadomej maszyny ciche echo ostatniej wydanej komendy \u2013 format c:<\/em><\/p>\n

Jak wida\u0107, bycie pesymist\u0105 w \u015bwiecie, gdzie zagro\u017cenia s\u0105 odleg\u0142e i rozmyte, wcale nie jest takie z\u0142e.<\/p>\n

Chyba \u017ce miejsce zagro\u017ce\u0144 odleg\u0142ych i rozmytych zajmuj\u0105 nagle zagro\u017cenia bliskie i zarysowane niepokoj\u0105co ostro.<\/p>\n

Cz\u0119\u015b\u0107 II. Dezinformacyjna<\/h4>\n

Od kilku lat by\u0142em na niemal zupe\u0142nym informacyjnym odwyku.<\/p>\n

Mia\u0142em serdecznie dosy\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnych medi\u00f3w, szczeg\u00f3lnie medi\u00f3w informacyjnych. Mia\u0142em dosy\u0107 tego, \u017ce g\u0142\u00f3wnym zadaniem tych\u017ce przesta\u0142o by\u0107 dostarczanie informacji, a sta\u0142o si\u0119 dostarczanie emocji \u2013 g\u0142\u00f3wnie tych negatywnych \u2013 i \u017cerowanie na nich. Mia\u0142em dosy\u0107 szale\u0144czej pogoni za newsem, w kt\u00f3rej rzetelno\u015b\u0107 i wiarygodno\u015b\u0107 przegrywaj\u0105 z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 o\u015bwiadczenia z dum\u0105 \u201einformujemy o tym jako pierwsi<\/em>\u201d<\/a>. Mia\u0142em dosy\u0107 nag\u0142\u00f3wk\u00f3w, kt\u00f3re nijak maj\u0105 si\u0119 do tre\u015bci artyku\u0142\u00f3w<\/a>. Dosy\u0107 \u017cenuj\u0105cej ignorancji \u2013 a mo\u017ce arogancji \u2013 dziennikarzy, kt\u00f3rzy na podstawie kilku w\u0142asnych, jednostkowych obserwacji potrafi\u0105 wysma\u017cy\u0107 artyku\u0142 maj\u0105cy pretensje do wyczerpuj\u0105cego opisu rzeczywisto\u015bci, tak jakby w\u0142a\u015bnie przeprowadzili reprezentatywne badanie socjologiczne. Dosy\u0107 bezkrytycznej stronniczo\u015bci medi\u00f3w. Dosy\u0107 nachalnej tendencyjno\u015bci i nieskrywanych najmniejszym listkiem figowym sympatii politycznych, kt\u00f3re ka\u017c\u0105 dziennikarzom zapomina\u0107 o zdrowym rozs\u0105dku czy elementarnej przyzwoito\u015bci.<\/p>\n

Mia\u0142em dosy\u0107 przekopywania si\u0119 przez rozwrzeszczan\u0105, emocjonaln\u0105 papk\u0119 serwowan\u0105 przez media i zastanawiania si\u0119 co jest nadinterpretacj\u0105, co jest uproszczeniem, co merytorycznym b\u0142\u0119dem, co przejawem tendencyjno\u015bci, a co manipulacj\u0105. Mia\u0142em dosy\u0107 doszukiwania si\u0119 w zalewie emocji, przeinacze\u0144, uproszcze\u0144 tego, co powinno by\u0107 istot\u0105 programu informacyjnego \u2013 czyli informacji. Prawdziwej, a nie przemielonej przez filtr sympatii i antypatii reportera, prowadz\u0105cego, wydawcy. Rzetelnej i obiektywnej, a nie napompowanej emocjami, uzale\u017cniaj\u0105cymi widz\u00f3w od osobliwej mieszanki adrenaliny, \u017c\u00f3\u0142ci i tanich uniesie\u0144.<\/p>\n

Mia\u0142em dosy\u0107 tego, \u017ce media wzi\u0119\u0142y sobie najwyra\u017aniej do serca okre\u015blenie \u201eczwarta w\u0142adza\u201d i uzna\u0142y, \u017ce b\u0119d\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na trzy pozosta\u0142e. Mia\u0142em dosy\u0107 tego, \u017ce r\u00f3wnie wa\u017cnym, co dostarczanie informacji \u2013 a w\u0142a\u015bciwie chyba wa\u017cniejszym \u2013 polem dzia\u0142alno\u015bci medi\u00f3w sta\u0142o si\u0119 ferowanie opinii. Ba \u2013 wyrok\u00f3w.<\/p>\n

Mia\u0142em dosy\u0107 medi\u00f3w. I wci\u0105\u017c mam dosy\u0107. \u017bycie bez serwis\u00f3w informacyjnych jest po prostu lepsze. \u017be ju\u017c nie wspomn\u0119 o telewizji \u015bniadaniowej.<\/p>\n

Do niedawna wola\u0142em udawa\u0107, \u017ce tego \u017cenuj\u0105cego cyrku nie ma. Dla w\u0142asnej higieny psychicznej. \u015awiat bardzo dobrze obywa\u0142 si\u0119 beze mnie, a ja r\u00f3wnie znakomicie radzi\u0142em sobie bez \u015bwiata.<\/p>\n

***<\/p>\n

To nawet nie ironia \u2013 to szyderstwo losu, \u017ce w\u0142a\u015bnie na tych \u017cenuj\u0105co stronniczych, stabloidyzowanych, rozwrzeszczanych, nierzetelnych i epatuj\u0105cych histerycznymi emocjami mediach musz\u0119 polega\u0107, \u017ceby dowiedzie\u0107 si\u0119, czy \u015bwiat nie stacza si\u0119 w\u0142a\u015bnie w otch\u0142a\u0144 kolejnej wojny.<\/p>\n

Lub bardziej egoistycznie: czy otch\u0142a\u0144 kolejnej wojny nie obejmie Polski.<\/p>\n

Cz\u0119\u015b\u0107 III. Beletrystyczna<\/h4>\n

Pod koniec lutego po raz kolejny si\u0119gn\u0105\u0142em po \u201eW\u0142adc\u0119 pier\u015bcieni\u201d. Ksi\u0105\u017ck\u0119 o czarodziejach, elfach, krasnoludach i innych bajkowych nacjach. Pami\u0119tam, \u017ce zawsze szczeg\u00f3lnie dobrze czyta\u0142o mi si\u0119 \u201eNarad\u0119 u Elronda\u201d \u2013 rozdzia\u0142, w kt\u00f3rym opowie\u015b\u0107 snuta przez owych czarodziej\u00f3w, elf\u00f3w, krasnolud\u00f3w i przedstawicieli innych bajkowych nacji uk\u0142ada si\u0119 w pe\u0142n\u0105 napi\u0119cia histori\u0119 wzrostu mrocznej pot\u0119gi, gdzie\u015b w odleg\u0142ej krainie cienia. Lubi\u0142em \u201eNarad\u0119 u Elronda\u201d, bo lubi\u0142em t\u0119 duszn\u0105 atmosfer\u0119 zagro\u017cenia, g\u0119stniej\u0105c\u0105 coraz bardziej, w miar\u0119 jak kolejni bohaterowie sk\u0142adali swoje relacje.<\/p>\n

Nigdy bym nie pomy\u015bla\u0142, \u017ce czytaj\u0105c wydan\u0105 ponad p\u00f3\u0142 wieku temu ksi\u0105\u017ck\u0119 o elfach i czarodziejach b\u0119d\u0119 czu\u0142 si\u0119 tak, jakbym w\u0142\u0105czy\u0142 naj\u015bwie\u017csze telewizyjne wiadomo\u015bci. A tak w\u0142a\u015bnie si\u0119 czu\u0142em. I na kartach ksi\u0105\u017cki o \u015bwiecie, w kt\u00f3rym jest miejsce dla smok\u00f3w i magii, i na ekranie telewizora rozp\u0119dza\u0142 si\u0119 ten sam \u0142a\u0144cuch wydarze\u0144 \u2013 kiedy ka\u017cde wydarzenie poci\u0105ga za sob\u0105 kolejne, bardziej niepokoj\u0105ce.<\/p>\n

Tu i tam ludzie m\u0105drzy i opanowani dawali pos\u0142uch g\u0142osom, kt\u00f3ry nie burzy\u0142y ich spokoju i poczucia bezpiecze\u0144stwa: poczekajmy. Obserwujmy. Nie dzia\u0142ajmy pochopnie.<\/p>\n

Tu i tam tli\u0142a si\u0119 i rozpala\u0142a nadzieja na to, \u017ce najgorsze ju\u017c za nami, \u017ce teraz powinno by\u0107 ju\u017c lepiej.<\/p>\n

I tak na ekranie, jak i na kartach ksi\u0105\u017cki, rozwiewa\u0142 j\u0105 kolejny dzie\u0144.<\/p>\n

***<\/p>\n

J.R.R. Tolkien pisa\u0142 \u201eW\u0142adc\u0119 pier\u015bcieni\u201d maj\u0105c za sob\u0105 do\u015bwiadczenia walki w okopach bitwy pod Somm\u0105, jednej z najbardziej krwawych bitew I Wojny \u015awiatowej. Zanim sko\u0144czy\u0142 prac\u0119 nad ksi\u0105\u017ck\u0105 \u2013 w 1949 roku \u2013 by\u0142 \u015bwiadkiem doj\u015bcia do w\u0142adzy Adolfa Hitlera i szalonej wojny, jak\u0105 ten wyda\u0142 \u015bwiatu. Tolkien co prawda stanowczo zaprzecza\u0142, jakoby \u201eW\u0142adca Pier\u015bcieni\u201d by\u0142 alegori\u0105 II Wojny \u015awiatowej, przyznawa\u0142 jednak, \u017ce takie do\u015bwiadczenia musz\u0105 odcisn\u0105\u0107 jakie\u015b pi\u0119tno na tw\u00f3rcy. I nie mog\u0119 si\u0119 oprze\u0107 wra\u017ceniu, \u017ce pe\u0142na napi\u0119cia cisza przed burz\u0105 w \u015ar\u00f3dziemiu oddaje przesi\u0105kni\u0119t\u0105 mieszank\u0105 nadziei, obaw i z\u0142udze\u0144 atmosfer\u0119 sprzed wrze\u015bnia 1939. A mo\u017ce tak\u017ce jeszcze kilku miesi\u0119cy po wrze\u015bniu, gdy Europa Zachodnia liczy\u0142a, \u017ce konflikt uda si\u0119 ugasi\u0107 zasypuj\u0105c Berlin ulotkami.<\/p>\n

Cz\u0119\u015b\u0107 IV. Na temat (tfu, tfu)<\/h4>\n

Koniec kwietnia 2014. Krym, po nieuznawanym przez ca\u0142y cywilizowany \u015bwiat referendum, jest ju\u017c cz\u0119\u015bci\u0105 Federacji Rosyjskiej, a na wschodniej Ukrainie \u201espontanicznie sformowane\u201d boj\u00f3wki wyposa\u017cone w zaskakuj\u0105co nowoczesny sprz\u0119t zajmuj\u0105 budynki administracji. Stosunki Zachodu z Rosj\u0105 staj\u0105 si\u0119 napi\u0119te.<\/p>\n

Rosja pr\u00f3buje w\u0142a\u015bnie \u201edopi\u0105\u0107\u201d ogromny kontrakt na dostawy gazu ziemnego do Chin, jednak Pa\u0144stwo \u015arodka najwyra\u017aniej nie jest przekonane o atrakcyjno\u015bci umowy.<\/p>\n

Barack Obama sk\u0142ada wizyt\u0119 w Japonii aby zapewni\u0107 ten kraj<\/a>, \u017ce militarne gwarancje bezpiecze\u0144stwa, jakie USA z\u0142o\u017cy\u0142y Japonii, maj\u0105 zastosowanie tak\u017ce do wysp Senkaku. Senkaku to pozostaj\u0105cy pod japo\u0144sk\u0105 administracj\u0105 bezludny archipelag, do kt\u00f3rego pretensje terytorialne roszcz\u0105 r\u00f3wnie\u017c Chiny; dyplomatyczne tarcia mi\u0119dzy Japoni\u0105 i Chinami nasilaj\u0105 si\u0119 od wielu miesi\u0119cy.<\/p>\n

Bezpo\u015brednio przed wizyt\u0105 ameryka\u0144skiego prezydenta, japo\u0144ski minister obrony wyra\u017ca zaniepokojenie<\/a> niepokoj\u0105co wysok\u0105 intensywno\u015bci\u0105 lot\u00f3w rosyjskich bombowc\u00f3w strategicznych w bezpo\u015brednim s\u0105siedztwie przestrzeni powietrznej Japonii. W ci\u0105gu siedmiu kolejnych dni Japonia codziennie zmuszana jest do podrywania w powietrze swoich my\u015bliwc\u00f3w, aby eskortowa\u0107 rosyjskie maszyny. Tak cz\u0119ste \u201ebliskie spotkania\u201d nie mia\u0142y miejsca nawet w czasie Zimnej Wojny.<\/p>\n

Nie wiem jak Wy, ale do kontraktu, na kt\u00f3rym mi zale\u017cy, chcia\u0142bym dorzuci\u0107 co\u015b, co zwi\u0119kszy\u0142oby jego atrakcyjno\u015b\u0107 w oczach potencjalnego partnera \u2013 na przyk\u0142ad sugesti\u0119 lub dow\u00f3d, \u017ce w razie ewentualnego konfliktu militarnego z Japoni\u0105 stan\u0119 po stronie Chin, niezale\u017cnie od tego, kto stanie po stronie Kraju Kwitn\u0105cej Wi\u015bni \u2013 to nie znalaz\u0142bym chyba lepszego sposobu ni\u017c codzienne przeloty nad japo\u0144skimi wodami w bombowcach zdolnych do przenoszenia pocisk\u00f3w j\u0105drowych.<\/p>\n

***<\/p>\n

Niedawno us\u0142ysza\u0142em w radiu o ksi\u0105\u017cce jakiego\u015b dziennikarza \u2013 niestety nie pami\u0119tam ani tytu\u0142u, ani autora \u2013 kt\u00f3ry dowodzi\u0142, \u017ce \u015bwiat jest tak silnie opleciony sieci\u0105 wzajemnych zale\u017cno\u015bci gospodarczych, \u017ce \u017caden du\u017cy konflikt zbrojny nie mo\u017ce mie\u0107 miejsca, gdy\u017c b\u0119dzie on katastrofalnie nieop\u0142acalny dla zaanga\u017cowanych we\u0144 stron.<\/p>\n

Brzmi znajomo?<\/p>\n

Ksi\u0105\u017cka ta zosta\u0142a wydana w roku 1913.<\/p>\n

Cz\u0119\u015b\u0107 V. Pesymistyczna<\/h4>\n

Gdybym kilka kolejnych akapit\u00f3w spisa\u0142 i opublikowa\u0142 wtedy, kiedy przysz\u0142y mi one do g\u0142owy, czyli pod koniec kwietnia 2014, zapewne zosta\u0142bym uznany za paranoika lub w najlepszym razie fantast\u0119.<\/p>\n

Gdybym spisa\u0142 je trzy tygodnie temu, zapewne zosta\u0142bym uznany za skrajnego pesymist\u0119.<\/p>\n

Dwa tygodnie temu bardzo podobny scenariusz opublikowa\u0142 ca\u0142kiem powa\u017cny \u2013 a zapewne wr\u0119cz najpowa\u017cniejszy w swojej dziedzinie \u2013 Foreign Policy<\/a>.<\/p>\n

Oczywi\u015bcie chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej temat podchwyci\u0142y stabloidyzowane media, skupiaj\u0105c si\u0119 na w\u0105tku apokaliptycznym i pomijaj\u0105c lub traktuj\u0105c po macoszemu niepokoj\u0105c\u0105 logik\u0119 tego scenariusza, dlatego publikuj\u0105c te kilka akapit\u00f3w dzisiaj nara\u017cam si\u0119 na zarzuty ulegania medialnej histerii, rozkr\u0119canej przez rozsmakowane w infogeddonie media.<\/p>\n

Tak \u017ale, i tak niedobrze.<\/p>\n

Prawda jednak jest taka, \u017ce je\u015bli uleg\u0142em histerii, to sta\u0142o si\u0119 to bez istotnej pomocy medi\u00f3w ju\u017c wiosn\u0105 tego roku. Mogli\u015bcie to zreszt\u0105 zauwa\u017cy\u0107, bo pozwoli\u0142em sobie wtedy na kilka apokaliptycznych uwag na Facebooku. Mogli\u015bcie tego zreszt\u0105 nie zauwa\u017cy\u0107, bo od marca cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 moich facebookowych wpis\u00f3w solidnie spad\u0142a (i blogowych zreszt\u0105 te\u017c). Jako\u015b mnie humor opu\u015bci\u0142, do tego stopnia, \u017ce nawet kiedy nominalnie nie pisa\u0142em o rych\u0142ym ko\u0144cu \u015bwiata, to zdarza\u0142o mi si\u0119 wspomnie\u0107 o rych\u0142ym ko\u0144cu \u015bwiata<\/a>. Niby \u017cartem, ale…<\/p>\n

Dobrze, przejd\u017amy do rzeczy. Wylejmy wreszcie to wiadro pesymizmu.<\/p>\n

***<\/p>\n

Wyobra\u017amy sobie, \u017ce jeste\u015bmy autorytarnym, kieruj\u0105cym si\u0119 wy\u0142\u0105cznie ch\u0142odn\u0105 kalkulacj\u0105 przyw\u00f3dc\u0105 Rosji.<\/p>\n

Wyobra\u017amy sobie, \u017ce mamy mocarstwowe ambicje, wynikaj\u0105ce w du\u017cej mierze z mocarstwowej przesz\u0142o\u015bci, z kt\u00f3rej utrat\u0105 nie mo\u017cemy si\u0119 pogodzi\u0107. Albo przynajmniej deklarujemy, \u017ce tak jest, chocia\u017c w rzeczywisto\u015bci celem jest w\u0142adza sama w sobie, a mocarstwowe sny roztaczane przed spo\u0142ecze\u0144stwem s\u0105 tylko narz\u0119dziem jej sprawowania.<\/p>\n

Wyobra\u017amy sobie, \u017ce nie mo\u017cemy specjalnie liczy\u0107 na to, \u017ce wspomnian\u0105 mocarstwow\u0105 pozycj\u0119 da si\u0119 odbudowa\u0107 dzi\u0119ki narz\u0119dziom, kt\u00f3rymi pos\u0142uguje si\u0119 wsp\u00f3\u0142czesny \u015bwiat, czyli narz\u0119dziom ekonomicznym:<\/p>\n